5213

West-Francië (1000 - 1100)

West-Francië (900 - 1000)
Robert ll de Vrome (Robert le Pieux) (996 -1031)

Sinds 996 regeerde in Frankrijk koning Robert de Vrome (Robert le Pieux), de zoon van Hugo Capet (987-996). In 987 werd Robert II op voordracht van zijn vader gekroond als troonopvolger. Hiermee was de dynastie weer een generatie gered. Zijn koningsmacht was echter, net als die van zijn vader nauwelijks meer dan een waardigheid in naam. Politiek gezien was Frankrijk nog steeds een conglomeraat van onderling zelfstandige staten. Robert de Vrome regeerde slechts over zijn geërfde hertogdom, dat hoofdzakelijk bestond uit Ile de France, met Parijs als hoofdstad. 

Hij en zijn opvolgers Hendrik l (1031-1060) en Filips l (1060-1108) voerden de titel Rex Francorum (= koning der Franken), maar zij waren niet meer dan schijnkoningen. Hun leenmannen waren in feite zelfstandige hertogen en graven. 

links: Robert de Vrome
De voornaamste van hen allen was de hertog van Normandië. Maar de Capetingers wachtten hun tijd af. Om te beginnen versterkten zij hun macht binnen het kleine gebied dat werkelijk van hen zelf was. Weerspannige vazallen zetten zij op hun nummer en het werkende deel van de bevolking beschermden zij tegen roofridders. Tegenover de Normandische dynastie beperkten de Capetingers zich tot het defensief. Het van die kant dreigende gevaar weerden zij af door flink te stoken en te roeren als er onenigheid was in het Normandische koningshuis. 

In de periode 1030-1040 heerste er jarenlang een grote nood. Misoogst en hongersnood teisterden vooral Zuid-Frankrijk, de streken ten zuiden van de Loire, waar anders overvloed heerste. De mensen stierven er bij massa's; verteld wordt dat zij, waanzinnig van de honger elkander verscheurden en opaten. Priesters en monniken predikten dat de hongersnood een straf van God was voor de zonden van de mensen, het lichtzinnige leven, dat in dit rijke land werd geleid en voor de oorlog van allen tegen allen, met moord en roof. 

Toen het land tenslotte met een goede oogst werd gezegend, klonk van overal de roep om vrede. Ieder die de eed aflegde dat hij de "Godsvrede" zou bewaren, kreeg vergiffenis van al zijn zonden, maar wie de eed brak, werd gestraft met der kerkelijke ban. Velen die zich voorheen niet hadden laten afschrikken door lijfstraffen, beefden voor de banvloek en schrokken terug voor de eeuwige pijn in de hel. In een tijd van wetteloosheid, toen de zwakke Franse koningen de misdaad niet konden straffen, kwam de kerk de staat te hulp door de zonden te bestrijden. Een vrucht van de Godsvrede was de geest van de ridderlijkheid. De eed voor de Godsvrede die door de vazallen werd afgelegd, ontwikkelde zich later tot de algemene riddereed met zijn verplichting "alle onrecht te bestrijden en wezen, maagden en weduwen te beschermen.

Eenmaal koning deed Robert II precies hetzelfde, hij liet zijn oudste zoon Hugo tot opvolger kronen. Maar doordat prins Hugo overleed, werd Robert II uiteindelijk opgevolgd door Hendrik I.

Door problemen met zijn huwelijken werd Robert II tijdelijk geëxcommuniceerd door paus Gregorius V. Ondanks dat was Robert II een zeer toegewijd katholiek, vandaar de bijnaam Robert de Vrome. Hij was ook zeer muzikaal: hij was componist, zong in een koor en dichtte. Robert II stond bekend als een streng vervolger van ketterij.

Het koninkrijk dat Robert II erfde van zijn vader was niet groot en in een poging om zijn macht te vergroten legde Robert II een claim op elk stuk land dat vrijkwam. Dit leidde regelmatig tot conflicten en oorlogen met andere gegadigden. In 1003 werd zijn invasie van Bourgondië gedwarsboomd; pas in 1016 kreeg hij de steun van de katholieke kerk en werd hij hertog van Bourgondië.

Door deze manier van gebiedsuitbreiding had Robert II weinig vrienden en veel vijanden. Twee van zijn grootste vijanden waren zijn eigen zonen Hendrik en Robert. Tijdens de burgeroorlog tegen zijn eigen zonen stierf Robert II op 20 juli 1031 bij Melun. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Hendrik I.

Henri l (1031-1060)

Hendrik I was een zoon van koning Robert II van Frankrijk. Zoals in die tijd gebruikelijk, kenmerkte zijn regeringsperiode zich door conflicten om macht en territoria. Zo verenigde hij zich met zijn broer Robert in een revolutie tegen zijn eigen vader. Hendrik I was betrokken bij het bevrijden van een jonge neef van hem, Willem de Veroveraar, die te maken had met opstandige leenmannen. Toen Willem de Veroveraar enkele jaren later in het huwelijk trad met de dochter van de graaf van Vlaanderen, zag Hendrik I Willem de Veroveraar als een potentieel gevaar. In 1054 en in 1058 trok Hendrik I ten strijde tegen Normandië, maar beide keren werd hij verslagen.

Hendrik I stierf op 4 augustus 1060 in Vitry-en-Brie. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Filips I van Frankrijk, die 8 was op het moment dat zijn vader overleed. 

rechts: Henri l
Filips l (1060 - 1108)

Hij was de zoon van Hendrik I van Frankrijk (1008-1060) en Anna van Kiev. Hij was nog maar 7 jaar oud toen hij tot koning van Frankrijk werd gekroond. Zijn moeder regeerde als regent feitelijk over het land tot 1066. Hij werd opgevoed door zijn moeder Anna van Kiev en zijn leenman Boudewijn V, graaf van Vlaanderen. Hij trouwde in 1073 met Bertha van Holland, stiefdochter van Robrecht de Fries, graaf van Vlaanderen en dochter van Floris I van Holland. Zij kregen de kinderen:

In Normandië regeerde Robert "de Duivel" - die ervan werd verdacht zijn oudere broer te hebben vergiftigd om zelf hertog te worden.Toen deze op de terugweg van een pelgrimstocht naar Jeruzalem door de dood werd overvallen, werd hij opgevolgd door zijn bastaardzoon Willem. Zijn strijd tegen de weerspannige vazallen schoolde Willem al vroegtijdig in de krijgskunst. Nieuwe ervaringen als legeraanvoerder deed hij op gedurende de succesvolle strijd tegen zijn leenheer, de Franse koning en tegen Franse vazallen. Na de dood van Eduard de Belijder, die in 1066 kinderloos was gestorven, riep Willem zich uit tot de erfgenaam van de Engelse troon. (z. verder Engeland).Toen deze zich tot koning van Engeland had gemaakt, was hij machtiger dan zijn leenheer, de koning van Frankrijk. 

Na de Boerenkruistocht van Peter de Kluizenaar namen verschillende Franse hertogen, graven en baronnen deel aan de Eerste Kruistocht (1096-1099).

Frankrijk (1100 - 1180)

laatst bijgewerkt: 18-12-07

colofon